İlk baxışda qeyri-mümkün görünsə də, Google Axtarış yeni dövrün astanasındadır. AI-nın təkamülü ilə, 2025-ci il internetdə informasiya axtarışının inqilabi dəyişikliklər yaşayacağı bir il olacaq.
Google-un CEO-su Sundar Pichai-nin son hesabat çıxışında vurğuladığı kimi, şirkət axtarışı yalnız bir məlumat bazası kimi deyil, tam funksional bir AI köməkçisinə çevirmək istəyir.
İllərdir “10 mavi link” anlayışı ilə tanınan Google Axtarış artıq çoxdan bu yanaşmadan uzaqlaşıb. AI texnologiyalarının inkişafı ilə Google, axtarış sistemini daha ağıllı və intuitiv hala gətirmək üçün dərin araşdırmalar aparır. Bu dəyişikliyin kökündə isə OpenAI-nin 2022-ci ildə təqdim etdiyi ChatGPT-nin yaratdığı təsir dayanır. OpenAI-nin bu addımı Google-u innovativ həllər axtarmağa məcbur etdi və nəticədə, AI texnologiyalarının axtarış sisteminə inteqrasiyası sürətləndi.
Google-un AI transformasiyasının ən mühüm elementlərindən biri “AI Overviews” layihəsidir. Bu sistemin ilk versiyası ciddi problemlərlə üzləşsə də – məsələn, istifadəçilərə qaya yeməyi və ya pizzaya yapışqan əlavə etməyi məsləhət verməsi kimi absurd hallar yaşansa da – Google geri addım atmaq niyyətində deyil. Pichai-nin dediyinə görə, “bu, sadəcə başlanğıcdır” və 2025-ci ildə daha böyük dəyişikliklər bizi gözləyir.
Bu dəyişikliklərin əsasını təşkil edən texnologiyalardan biri DeepMind-ın inkişaf etdirdiyi “Project Astra”dır. Bu multimodal AI sistemi, real vaxtda kamera və ya kompüter ekranından görüntüləri emal edərək istifadəçinin suallarına cavab verə bilir. Google bu texnologiyanı təkcə axtarış sistemində deyil, həm də artırılmış reallıq (AR) eynəklərində tətbiq etməyi planlaşdırır.
Digər mühüm yeniliklərdən biri “Gemini Deep Research” sistemidir. Bu AI agenti uzun araşdırma hesabatları hazırlayaraq istifadəçilərə vaxt qazandırır. Ənənəvi olaraq insanların axtarış sistemindən istifadə edərək apardıqları araşdırmaları artıq AI özü yerinə yetirə bilər. Bu yanaşma, Google Axtarışın yalnız cavabları dərhal təqdim edən bir sistem olmaqdan çıxaraq, uzunmüddətli və dərin araşdırmalar aparan bir alətə çevrilməsinə səbəb olacaq.
Bundan başqa, “Project Mariner” adlı yeni bir sistem də diqqət çəkir. Bu AI, istifadəçilər əvəzinə vebsaytları oxuyaraq lazımi informasiyanı təqdim edəcək. Bu isə o deməkdir ki, insanlar birbaşa vebsaytlara daxil olmadan da istədikləri məlumatı əldə edə biləcəklər. Bu yanaşma, vebsaytların Google-un trafikindən asılılığını ciddi şəkildə azalda bilər və rəqəmsal ekosistemdə yeni iqtisadi modelin formalaşmasına səbəb ola bilər.
Google-un strategiyasının bir digər istiqaməti isə istifadəçilərin axtarış sisteminə daha interaktiv yanaşmasını təmin etməkdir. Pichai-nin qeyd etdiyi kimi, gələcəkdə Google Axtarış chatbot interfeysini daha da təkmilləşdirərək, istifadəçilərə ardıcıl suallar vermək və detallı cavablar almaq imkanı yaradacaq. Bu, Google Axtarışın yalnız statik bir məlumat bazası olmaqdan çıxaraq, interaktiv bir məsləhətçi rolunu oynayacağı anlamına gəlir.
Əlbəttə, bu dəyişikliklərin hər biri Google üçün böyük imkanlar yaratmaqla yanaşı, eyni zamanda ciddi çətinliklər də doğurur. ChatGPT-nin milyonlarla istifadəçiyə çatması, Google Axtarışın uzunmüddətli biznes modelinə təhlükə yaradır. Məhz bu səbəbdən, Google həm “Gemini” chatbotunu inkişaf etdirməklə, həm də axtarış sisteminə AI funksiyalarını əlavə etməklə bazardakı mövqeyini qorumağa çalışır.
Google-un AI əsaslı axtarış sisteminə keçidi həm istifadəçilər, həm də bizneslər üçün yeni imkanlar və çağırışlar yaradır. Bir tərəfdən, bu texnologiyalar daha sürətli və dəqiq cavablar təqdim edərək istifadəçi təcrübəsini artırır. Digər tərəfdən, vebsaytların Google-dan asılılığı azalır və yeni rəqəmsal strategiyalar formalaşdırmaq ehtiyacı yaranır.
Nəticə etibarilə, 2025-ci il Google Axtarış üçün dönüş nöqtəsi ola bilər. AI-nın inkişafı ilə, axtarış sistemləri daha çox passiv məlumat mənbəyi olmaqdan çıxaraq, aktiv və fərdiləşdirilmiş köməkçilərə çevrilir. Ancaq bu, həm də veb ekosisteminin köklü şəkildə dəyişməsi deməkdir. Google-un bu yeni strategiyası, AI-nın gələcəyinin necə formalaşacağını müəyyən edəcək ən mühüm faktorlardan biri olacaq.
