Texnologiya dünyası yenidən böyük bir inqilabın astanasındadır. Google, süni intellektin inkişafında mühüm mərhələ sayılan “Gemini Robotics” layihəsini təqdim edərək, rəqəmsal texnologiyanın fiziki dünya ilə daha sıx inteqrasiyasına yol açıb. Bu yenilik, yalnız ağıllı robotların yaradılması ilə məhdudlaşmır, həm də onların real dünya ilə daha səmərəli və insanabənzər qarşılıqlı əlaqəsini təmin etməyi hədəfləyir. Süni intellektin yalnız məlumat emalı ilə deyil, həm də fiziki mühitdə düşünmə və qərar vermə bacarığına malik olması yeni bir dövrün başlanğıcıdır.
Robotların həyatımızdakı rolunun dəyişməsi
İndiyə qədər süni intellekt əsasən mətn, şəkil və məlumat analizi üzərində inkişaf etdirilirdi. Lakin real dünyada tətbiq olunması üçün onun “bədənlə düşünmə” (Embodied Reasoning) qabiliyyətinə malik olması vacibdir. Bu, o deməkdir ki, robotlar yalnız obyektləri tanımaqla kifayətlənməyəcək, həm də onlarla necə qarşılıqlı əlaqədə olacaqlarını başa düşəcəklər. Google-un Gemini Robotics layihəsi Görmə-Dil-Əməl (VLA) modeli əsasında qurulub və bu sistem, robotlara ətraf mühitlə əlaqə qurmaq, verilən əmrləri anlamaq və təhlükəsiz hərəkət etmək üçün zəruri intellektual bacarıqları qazandırır.
Süni intellekt artıq ekranlardan kənara çıxır
Gemini Robotics-in təqdim edilməsi, süni intellektin inkişafında yeni bir mərhələnin başlanğıcıdır. İndiyə qədər süni intellekt əsasən ChatGPT, Bard və Gemini kimi mətn və görüntü əsaslı modellər üzərində qurulmuşdu. Lakin bu sistemlər yalnız məlumat emal edə bilir və fiziki dünya ilə birbaşa qarşılıqlı əlaqədə deyildilər. Google-un yeni layihəsi isə bu məhdudiyyəti aradan qaldıraraq süni intellektin real dünyaya tam inteqrasiyasına şərait yaradır.
Gemini Robotics-in əsas üstünlüklərindən biri onun fiziki obyektlərlə real vaxt rejimində qarşılıqlı əlaqə qura bilməsidir. Məsələn, bir robot bir fincanı qaldırmalı olduqda, yalnız onun nə olduğunu anlamaq kifayət deyil – eyni zamanda, onu necə götürmək, hansı təzyiqi tətbiq etmək və tökülmədən hara aparmaq lazım olduğunu da bilməlidir. Bunun üçün Gemini Robotics ER (Enhanced Reasoning) modeli xüsusi olaraq hazırlanıb. Bu model robotlara ətrafdakı obyektləri daha dəqiq analiz etməyə, təhlükəsiz və optimal yolları seçməyə imkan yaradır.
Bu texnologiya, xüsusilə sənaye, tibb və gündəlik məişət sahələrində geniş tətbiq oluna bilər. Təsəvvür edin ki, ağıllı robotlar evlərdə köməkçi rolunu oynaya bilər – qocalara kömək etmək, əşyaları toplamaq, hətta yemək hazırlamaq üçün proqramlaşdırıla bilər. Bundan əlavə, xəstəxanalarda və fabriklərdə də yüksək dəqiqlik tələb edən işləri yerinə yetirmək üçün istifadə oluna bilər.
Google, bu layihəni təkbaşına həyata keçirmir. Boston Dynamics, Agility Robotics və Agile Robots kimi aparıcı robot istehsalçıları ilə əməkdaşlıq edərək həm proqram təminatını, həm də aparat hissəsini optimallaşdırmağa çalışır. Bu əməkdaşlıqlar, fərqli növ robotlarda – məsələn, ikiqollu sənaye robotları və insanabənzər robotlarda bu texnologiyanın tətbiqinə imkan yaradır.
Lakin bu inkişaf yalnız müsbət tərəflərlə məhdudlaşmır. Süni intellektlə işləyən robotların həyatımıza inteqrasiyası etik və sosial suallar da doğurur.
- Bu texnologiya iş yerlərinin azalmasına səbəb olacaqmı?
- Robotlar nə qədər etibarlı olacaq və onların təhlükəsizliyinə necə nəzarət ediləcək?
- Bizi süni intellektdən asılı hala gətirəcək bir gələcək gözləyirmi?
Bu suallar hələ də açıq qalır və bu texnologiyanın genişmiqyaslı tətbiqi üçün cəmiyyətin və qanunvericilərin ciddi müzakirəsinə ehtiyac var.
Nəticə: Robotlar insanlarla yanaşı yaşamağa hazırdırmı?
Google-un Gemini Robotics layihəsi süni intellektin yalnız informasiya emal etmə vasitəsi olmadığını, həm də real dünyada fiziki fəaliyyət göstərə bilən bir sistemə çevrilə biləcəyini sübut edir. Bu layihə, gələcəkdə ağıllı robotların gündəlik həyatımıza daha dərin inteqrasiya olunmasına səbəb ola bilər.
Lakin bu texnologiyanın gələcəyi, onun necə inkişaf etdirilməsindən və qəbul edilməsindən asılı olacaq. Əgər təhlükəsizlik və etik problemlər düzgün şəkildə həll olunarsa, süni intellektin idarə etdiyi robotlar həyatımızın ayrılmaz bir hissəsinə çevrilə bilər – eynilə, kompüterlərin və smartfonların həyatımıza daxil olduğu kimi.
Ancaq bir sual açıq qalır: Biz bu dəyişikliklərə nə qədər hazırıq?
