Çin texnologiya dünyasında sükut pozulub. Alibaba, Tencent və Baidu kimi sənaye nəhəngləri süni intellekt yarışında xarici asılılıqlara son verməyə hazırlaşır. ABŞ-ın tətbiq etdiyi çip ixrac məhdudiyyətləri bu gedişatı daha da sürətləndirir.
Süni intellekt texnologiyalarının qlobal lideri olan NVIDIA-nın çipləri illərlə Çin bazarının əsas dayağı olmuşdu. Lakin indi ABŞ-Çin geosiyasi gərginliyi, ixrac məhdudiyyətləri və tədarük problemləri bu asılılığın davamını qeyri-mümkün edir. Belə bir mənzərədə Çin texnologiya şirkətləri daxili istehsala yönəlməkdən başqa çarə görmürlər.
Çin texnologiya devləri mövqe dəyişir
Reuters agentliyinin məlumatına görə, Alibaba, Tencent və Baidu kimi Çin texnologiya nəhəngləri artıq yerli istehsal olunan süni intellekt çiplərinin sınaqlarına başlayıblar. Bu dəyişiklik, NVIDIA-nın qabaqcıl AI prosessorlarının tədarükündə yaranmış qıtlıq və ABŞ hökumətinin tətbiq etdiyi texnologiya ixrac məhdudiyyətləri fonunda baş verir.
Mənbələr bildirirlər ki, bu çiplər hal-hazırda müxtəlif süni intellekt layihələrində test olunur və ilkin nəticələr olduqca ümidvericidir. Hökumətin yarımkeçirici sənayesində milli özünüyetərliliyi artırmaq istəyi, bu prosesi daha da sürətləndirir.
ABŞ məhdudiyyətləri və NVIDIA-nın sıxıntıları
NVIDIA bu gün də süni intellekt sürətləndirici çipləri bazarında dünya lideri olaraq qalır. Ancaq son aylarda ABŞ hökumətinin ixrac siyasəti bu şirkətin Çin bazarına məhsul təqdim etmək imkanlarını ciddi şəkildə məhdudlaşdırıb. Bu səbəbdən, Çin şirkətləri artıq strateji və iqtisadi baxımdan daxili texnologiyalara yönəlməyə məcburdurlar.
Bu, yalnız müvəqqəti bir ehtiyat planı deyil – artıq uzunmüddətli texnoloji müstəqillik üçün atılan zəruri addım kimi qiymətləndirilir.
Çin texnologiyasının lokal transformasiyası
Bu inkişaflar Çində süni intellekt sektorunda ciddi bir transformasiyanın başladığını göstərir. Alibaba və Baidu kimi şirkətlər artıq öz çip layihələrini həyata keçirir, Tencent isə əməkdaşlıqlarla daxili çip istehsalını gücləndirməyə çalışır. Belə görünür ki, “Made in China” etiketli AI çipləri yaxın illərdə təkcə yerli bazarda deyil, beynəlxalq səviyyədə də rəqabətə girməyə başlayacaq.
Geosiyasi təzyiqlər Çinin texnoloji strategiyasını radikal şəkildə dəyişdirməyə sövq edir. Əgər ABŞ-ın tətbiq etdiyi ixrac məhdudiyyətləri davam edərsə, bu çip keçidi prosesi sürətlənəcək və Çin texnologiyası üçün yeni mərhələ başlayacaq.
Yerli çiplər nə vəd edir?
Hazırda test mərhələsində olan Çin istehsalı süni intellekt çipləri barədə texniki detalları tam açıqlanmasa da, bəzi sənaye mənbələri onların aşağı enerji sərfiyyatı, çoxnüvəli paralel emal və AI modellərinin yerli serverlərdə sürətli şəkildə icrası baxımından rəqabətədavamlı olduğunu bildirir. Çin hökuməti həmçinin bu texnologiyaların istehsalını dəstəkləyəcək xüsusi subsidiyalar və tədqiqat proqramları ilə bu sahəni stimullaşdırır.
Strateji dönüşün astanasında
Çin texnologiya sektorunun NVIDIA-dan uzaqlaşaraq daxili çiplərə yönəlməsi, təkcə bir tədarük zənciri dəyişiklikdən ibarət deyil. Bu, həm də süni intellekt texnologiyalarında qlobal güc balansının dəyişəcəyinə işarədir. Əgər Çin bu keçidi uğurla həyata keçirə bilsə, bu ölkə yalnız texnologiyada istehlakçı yox, həm də yaradıcı gücə çevriləcək. ABŞ-ın məhdudiyyətləri Çin üçün bir problem olmaqla yanaşı, öz texnoloji suverenliyini bərpa etmək üçün bir fürsətə çevrilmiş kimi görünür.
