Xəzər xəbərin verdiyi məlumata görə Azərbaycanda arı ailələri azalır, amma bal istehsalı artır. 2023-cü illə müqayisədə 2024-cü ildə arı ailələrinin sayı 3,1 faiz azalmış, bal istehsalı 13,5 faiz, güləm istehsalı 88,8 faiz artmış, mum istehsalı 23,5 faiz, vərəmum istehsalı 43,0 faiz, arı südü istehsalı 14,9 faiz, arıçılıqla məşğul olan təsərrüfatların hər birinə orta hesabla düşən arı ailələrinin sayı isə 2,4 faiz azalmışdır.
İlk baxışda, arıçılıq sahəsində müşahidə olunan bu rəqəmlər oxucunu dərhal heyran edir. Arı ailələrinin sayında 3,1 faiz azalma olsa da, bal, güləm, mum, vərəmum və arı südü kimi əsas məhsulların istehsalında əhəmiyyətli artım qeydə alınmışdır. Bu ziddiyyətli dəyişiklik, təbiətin sərt tələbləri ilə müasir idarəetmə və texnologiyanın bir-birinə qarışdığı, rəqəmlərin dilindən çox dərin mənaların oxunduğu bir ssenarini göz önünə gətirir.
Bu əlamətdar məlumatların arxasında duran faktorları araşdırmaq, həm ekoloji, həm də iqtisadi baxımdan arıçılığın gələcəyinə işıq salır. Əldə olunan artım rəqəmləri, yalnız məhsuldarlığın texnoloji və metodoloji təkmilləşdirilməsinin nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilməz; həm də, arı ailələrinin sağlamlığının və resursların optimal istifadəsinin yeni strategiyalarla təmin edildiyini göstərir. Üstəlik, təsərrüfat başına düşən arı ailələrinin sayının 2,4 faiz azalması, hər bir təsərrüfatın daha keyfiyyətli və məqsədəuyğun idarəetmə sistemlərinə keçdiyini, bununla da məhsulun kəmiyyət və keyfiyyət baxımından yüksəldildiyini izah edir.
Dərin analizə daxil olduqda, rəqəmlərin veridiyi paradoks daha da maraqlı hala gəlir. Arı ailələrinin ümumi sayında müşahidə olunan azalma, potensial olaraq təbii ekosistemdə və pollinasiya prosesində müəyyən boşluqlara səbəb ola bilər; lakin bu, digər tərəfdən, bal və digər arıçılıq məhsullarının istehsalında əldə olunan artım, tətbiq olunan müasir texnologiyalar, təcrübəli arıçılar və effektiv idarəetmə metodlarının gücünü sübut edir.
Xüsusilə, güləm istehsalında 88,8 faiz artım, məhsuldarlığın artırılmasında bitki resurslarından səmərəli istifadə, arıların qidalanmasının və ətraf mühit şəraitinin yaxşılaşdırılması kimi amillərin birləşməsinin nəticəsi kimi qiymətləndirilə bilər. Bu vəziyyət, həmçinin sektorda aparılan elmi-tədqiqat işlərinin və innovativ yanaşmaların real təsirini ortaya qoyur.
Bundan əlavə, bu rəqəmlərin verildiyi ilin kontekstində, iqtisadiyyatın və kənd təsərrüfatının dəyişən tələblərinə uyğunlaşma prosesi də nəzərə çarpır. İstehsal artımı, mövcud resursların daha ağıllı və səmərəli idarə olunmasının bariz nümunəsidir. Həmçinin, artan məhsul miqdarı, arıçılıq sahəsində həyata keçirilən investisiyaların və texnoloji yeniliklərin gələcəkdə davam etdirilməsi üçün stimul yaradır. Bununla yanaşı, arı ailələrinin azalması potensial riskləri də özü ilə gətirir və bu istiqamətdə, ekoloji balansın qorunması üçün əlavə tədbirlərin vacibliyi aydın olur. Gələcəkdə, bu rəqəmlərin davamlılığı, həm təbiətin vəziyyətindən, həm də sektorda tətbiq olunan innovasiya və idarəetmə strategiyalarının səmərəliliyindən asılı olacaq.
Nəticə etibarilə, arıçılıq sektorunda müşahidə olunan bu rəqəmsal dəyişikliklər, həm arı ailələrinin sayında baş verən azalma, həm də məhsul istehsalında qeydə alınan əhəmiyyətli artım vasitəsilə, sahənin həm qarşılaşdığı problemləri, həm də əldə etdiyi uğurları birgə əks etdirir. Bu analiz göstərir ki, müasir arıçılıq yalnız resursların optimal istifadəsi və texnoloji inkişafla irəliləməkdədir, həm də ekoloji tarazlığı qorumaq üçün ciddi strategiyaların tətbiqinə ehtiyac duyur. Beləliklə, sektorun gələcək inkişafı üçün həm innovasiya, həm də ekoloji davamlılıq prinsiplərinin nəzərə alınması zəruridir.
