AI əsaslı Android zərərli proqramı mobil təhlükəsizlik sahəsində yeni və daha mürəkkəb bir mərhələnin başladığını göstərir. Süni intellektdən istifadə edən bu yeni nəsil zərərli proqramlar istifadəçi davranışını təqlid edir, reklamlara avtomatik klikləyir və bunu tam səssiz şəkildə həyata keçirir.
AI əsaslı Android zərərli proqramı təkcə reklam fırıldağı ilə kifayətlənmir, eyni zamanda telefon ekranına uzaqdan giriş imkanı yaradır. Bu isə fərdi məlumatların oğurlanması və cihazın daha ağır kiberhücumlar üçün istifadə olunması riskini real təhlükəyə çevirir.
AI əsaslı Android zərərli proqramı nədir və necə işləyir?
AI əsaslı Android zərərli proqramı klassik trojanlardan fərqli olaraq maşın öyrənməsi modellərindən istifadə edir. Bu proqramlar tətbiq daxilində göstərilən reklamları analiz edir, məzmunu tanıyır və real istifadəçi kimi qarşılıqlı əlaqə yaradır. Nəticədə reklam platformaları bunu normal istifadəçi davranışı kimi qəbul edir.
Bu mexanizm əsasən pulsuz Android oyunlarında aktiv olur. Reklamla gəlir qazanan bəzi tərtibatçılar klik sayını süni şəkildə artırmaq üçün bu texnologiyadan sui-istifadə edirlər və bununla həm reklam verənlərə, həm də istifadəçilərə zərər vurulur.
Maşın öyrənməsi reklam fırıldağını necə gizlədir?
AI əsaslı Android zərərli proqramı Google-un açıq mənbəli TensorFlow.js kitabxanası üzərindən işləyir. Maşın öyrənməsi modeli reklam açılan anda səhifənin strukturunu analiz edir və kliklənəcək sahəni avtomatik müəyyənləşdirir.
Ən təhlükəli məqam odur ki, bu proses istifadəçi heç nəyə toxunmadan baş verir. Hətta bəzi hallarda proqram “phantom mode” adlanan rejimdə gizli brauzer pəncərəsi açaraq reklamlarla qarşılıqlı əlaqə qurur və istifadəçi bunu ümumiyyətlə hiss etmir.
AI əsaslı Android zərərli proqramı ekran ələ keçirmə riski yaradır
Maşın öyrənməsi modeli uğursuz olduqda zərərli proqram alternativ üsula keçir. Bu mərhələdə “signaling” texnikası işə düşür və hücumçu real vaxtda istifadəçi ekranına qoşularaq sürüşdürmə və toxunma əməliyyatlarını manual şəkildə icra edir.
Bu imkan AI əsaslı Android zərərli proqramı üçün kritik üstünlükdür. Çünki eyni texnologiya ilə bank tətbiqləri, messencerlər və digər həssas tətbiqlər də hədəfə çevrilə bilər. Reklam fırıldağı sadəcə başlanğıc mərhələ kimi qiymətləndirilir.
Zərərli tətbiqlər hansı platformalarda yayılır?
Aparılan araşdırmalara görə AI əsaslı Android zərərli proqramı əsasən qeyri-rəsmi tətbiq mağazaları üzərindən yayılır. Xüsusilə Xiaomi-nin GetApps mağazasında aşkarlanan bəzi oyunlar bu trojanı özündə daşıyıb.
Bundan əlavə, Apkmody, Moddroid kimi APK paylaşım saytları və Telegram kanalları da riskli mənbələr sırasında yer alır. Bu platformalarda Spotify və Netflix kimi məşhur tətbiqlərin “mod” versiyaları adı altında yayılan fayllar ciddi təhlükə yaradır.
Aşkarlanan yoluxmuş oyunların siyahısı
Təhlükəsizlik mütəxəssisləri AI əsaslı Android zərərli proqramı daşıyan bir neçə oyunu artıq müəyyən edib. Bu oyunların hamısı eyni tərtibatçıya Shenzhen Ruiren Network Co. Ltd aid edilir.
Bu fakt, hücumun təsadüfi olmadığını, planlı və kommersiya məqsədli həyata keçirildiyini göstərir. Reklam gəlirlərini süni şəkildə artırmaq üçün AI texnologiyasından istifadə edilməsi mobil ekosistem üçün ciddi siqnaldır.
Google-un rəsmi mövqeyi və Play Protect qoruması
Google-un açıqlamasına görə hazırda AI əsaslı Android zərərli proqramı Google Play mağazasında aşkarlanmayıb. Google Play Protect sistemi bu tip zərərli proqramların tanınmış versiyalarını avtomatik bloklayır və istifadəçiləri xəbərdar edir.
Əhəmiyyətli məqam odur ki, Play Protect yalnız Play Store ilə məhdudlaşmır. Sistem kənar mənbələrdən yüklənən tətbiqləri də analiz edir və təhlükəli davranış aşkar etdikdə müdaxilə edir. Bu isə rəsmi ekosistemdən kənar yükləmələrin riskini bir daha ön plana çıxarır.
AI əsaslı Android zərərli proqramının texniki xüsusiyyətləri
| Xüsusiyyət | Təsviri |
| Maşın öyrənməsi | Reklam məzmununu analiz edir |
| TensorFlow.js | Açıq mənbəli ML kitabxanası |
| Phantom mode | Gizli brauzer üzərindən klik |
| Signaling | Uzaqdan ekran nəzarəti |
| Yayılma kanalları | Alternativ mağazalar, APK saytları |
AI əsaslı Android zərərli proqramı hara doğru gedir?
Ekspertlərin fikrincə AI əsaslı Android zərərli proqramı mobil kiberhücumların gələcək istiqamətini açıq şəkildə göstərir. Süni intellekt hücumçulara adaptiv, çevik və aşkarlanması çətin mexanizmlər qurmağa imkan verir. Bu isə klassik antivirus yanaşmalarını tədricən zəiflədir.
Analitik proqnozlara görə yaxın illərdə bu tip zərərli proqramlar təkcə reklam fırıldağı ilə məhdudlaşmayacaq. Maliyyə tətbiqlərinin manipulyasiyası, iki faktorlu identifikasiya bypass-ları və sosial mühəndisliklə birləşdirilmiş hücum ssenariləri daha geniş yayılacaq. Mobil təhlükəsizlik strategiyalarının AI əsaslı müdafiə sistemləri ilə gücləndirilməsi artıq qaçılmazdır.
Yekun nəticə
AI əsaslı Android zərərli proqramı mobil istifadəçilər üçün səssiz, lakin strateji səviyyədə təhlükə yaradır. Reklam fırıldağı ilə başlayan bu texnologiya, düzgün tədbir görülmədikdə, daha ciddi kiber risklərə zəmin hazırlayır.
FAQ – Tez-tez verilən suallar
AI əsaslı Android zərərli proqramı istifadəçiyə birbaşa zərər verirmi?
Birbaşa hiss olunmaya bilər, lakin uzunmüddətli təhlükəsizlik riskləri yaradır.
Bu tip zərərli proqramdan necə qorunmaq olar?
Yalnız rəsmi tətbiq mağazalarından yükləmə aparmaq və Play Protect-i aktiv saxlamaq tövsiyə olunur.
Xiaomi GetApps təhlükəlidirmi?
Rəsmi mağaza olsa da, əlavə diqqət və icazə nəzarəti vacibdir.
